Orda bir istasyon var uzakta

İstanbulluların hayatında şehir içi tren yolculuğu yerini daha modern raylı sisteme bıraksa da hatırası hâlâ hafızalarda. Kadim kentin, kadim zamandan kalma trenleri bir süreliğine İstanbullulara ‘elveda’ dedi. Ancak tarihi istasyonların varlıkları tescillenerek, koruma altına alındı.

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 15 Ağustos 2016 Pazartesi
AA + -

HABER: SÜMEYRA YARIŞ TOPAL

İstanbul trafiğinden kurtulmanın nostaljik yolu olan trenler, bir süreliğine İstanbul’u terk etti. Ancak tarihe meydan okuyan garlar tüm ihtişamıyla İstanbul halkını selamlayarak adeta ‘tren yolculuğunu unutmayın’ mesajı veriyor. Özlemin, kavuş-manın, yalnızlığın, hüznün, mutluluğun şahidi olan tarihi tren garları yakında tekrar trene kavuşma ümidi içinde olan İstanbul halkının tren özlemini bir nebze olsun gideriyor.

ANADOLU’NUN GİRİŞ KAPISI

Anadolu topraklarında 1856 yılında başlayan demiryolu yatırımlarının ilki İzmir hattında gerçekleşir. O dönemde İstanbul’a gelen seyyahlar ve tüccarlar tarafından “Anadolu’nun giriş kapısı” olarak kabul edilen Haydarpaşa Garı’nın yapımı ise 1906 yılına rastlar

Haydarpaşa-İzmit demiryolunun bir parçası olarak inşa edilen tarihi garın yerinde ilk olarak 1871 yılında yapılan küçük bir istasyon binası bulunur. Ancak bu bina yanınca yüzyıllara meydan okuyan, onlarca şiire konu olan Haydarpaşa Garı inşa edilir. Alman mimarlar Otto Ritter ve Helmuth Conu tarafından tasarlanan tarihi gar binası bugün tüm ihtişamıyla sessizce yeniden yolcularını ağırlayacağı günü bekliyor.

SARAYIN BAHÇESİNE YAPILAN GAR

İstanbul’un abidevi tren garlarının başında sayılan Sirkeci Garı’nın da tarihi 1890 yılına rastlar. Rumeli demiryolunun bir parçası olarak inşa edilen tarihi gar, Osmanlı zamanında Osmanlı’nın Avrupa’ya açılan kapısı konumundadır. Sultan Abdülaziz zamanında inşa edilen ve efsanevi Orient Expresi’nin Avrupa’daki son durağı konumunda olan Sirkeci Garı, o yıllarda büyük bir fedakârlığa da sahne olur. Zira garın ve buna bağlı olan demiryolunun yapılması için Topkapı Sarayı’nın bir bölümünün yıkılması gerekiyordur. Bunun üzerine dönemin padişahı Sultan Abdülaziz konuyla ilgili, şu tarihi cümleleri sarf eder: “Demiryolu geçsin de isterse sırtımdan geçsin.” Bugün efsanevi gar binasını Marmaray yolcuları selamlıyor.

TÜNEL İSTASYON

Anadolu yakasında bulunan nostaljik tren garlarından biri de Göztepe tren istasyonu. Bu istasyon binasını diğerlerinden ayıran önemli bir özelliği var. Zira bu istasyon binasının bizzat içinden tren geçer. İlk yıllarda normal bir gar binası olarak 1872 yılında inşa edilen tarihi gara, trenler yokuş olduğu için çıkmakta zorlanır. Bunun üzerine garın bir köprü şeklinde yapılmasına karar verilir. Tarihi istasyon binası bugün hızlı tren kapsamında yapılan çalışmalar nedeniyle kullanılmasa da varlığıyla, asırlık hikayeleri hafızalarda canlı tutuyor.

TESCİLLİ BİNALAR

Osmanlı İmparatorluğu’nun demiryolu hikâyesini bugün pek çok tarihi gar binası günümüze ulaştırıyor. Anadolu Bağdat Demiryolu kapsamında 27 tren istasyonu bulunuyor. Bunlardan Haydarpaşa, Kızıltoprak, Feneryolu, Göztepe, Erenköy, Suadiye, Bostancı, Maltepe ve Kartal Yunus istasyon binaları tarihi ve tescilli yapılar. Ayrıca Rumeli demiryolunun bir parçası olan Sirkeci Halkalı demiryolu hattında da; Sirkeci, Cankurtaran, Kumkapı, Yenikapı, Kocamustafapaşa, Yedikule, Kazlıçeşme, Zeytinburnu, Yenimahalle, Bakırköy, Yeşilyurt, Yeşilköy, Florya, Menekşe, Küçükçekmece, Soğuksu, Kanarya ve Halkalı binaları tescilli gar binaları olarak kayıtlarda yer alıyor. Hızlı tren kapsamında bu istasyon binalarının yerine yenisinin yapılması ancak mevcut tarihi binaların da korunması öngörülüyor.

HALKALI EDİRNE SEFERLERİ BAŞLADI

Tarihi garların, yollardaki köy manzaralarının eşliğinde tren yolculuğu yapmayı sevenler için güzel haber TCDD’den geldi. Özlemle beklenen İstanbul-Edirne treni 25 Temmuz’da seferlerini yapmaya başladı. Günde bir defa gerçekleşen hızlı tren seferiyle 4 saatte Edirne’ye ulaşmak mümkün.

KÖYLERDE DE VAR

İstanbul’da tarihi tren garları yalnızca banliyö hattıyla sınırlı değil. Yine Rumeli demiryolu kapsamında İstanbul’la Edirne arasındaki güzergâhta tarihi gar binaları tren yolculuğu sevenlere nostaljik selamını veriyor. Pek çoğu 1900’lü yılların başında inşa edilen tarihi gar binaları bugün İstanbul köylerinin sınırları içerisinde kalıyor. Çayırdere, Kurfallı ve Sinekli köylerinde yer alan tarihi gar binaları günde iki kere Edirne yolcularını ağırlıyor.