Yazılım ihracatına serbest bölge dopingi

Ticaret ve imalat odaklı serbest bölgelerdeki onlarca yıllık tecrübenin ardından ‘ihracat’ odaklı yeni nesil ihtisas serbest bölgesi modeli hayata geçirildi. Atatürk Havalimanı’nın yanındaki İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi, ‘yazılım ve bilişim’ sektörleri için Türkiye’deki ilk ‘ihtisas serbest bölgesi’ oldu.

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 22 Şubat 2021 Pazartesi
AA + -

HABER: ADEM ORHUN

Türkiye, 35 yıllık serbest bölge tecrübesini yeni bir basamağa yükseltiyor. Serbest gümrük bölgesi olarak işleyen birinci nesil bölgelerde ticareti, dahilde işleme faaliyetlerinin yürütüldüğü ikinci nesil bölgelerde imalatı geliştiren Türkiye, üçüncü nesil serbest bölgelerle katma değerli hizmet ihracatını destekleyecek. Bu kapsamda, İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi, yazılım ve bilişim sektörleri için Türkiye’deki ilk ‘ihtisas serbest bölgesi’ ilan edildi. Geçtiğimiz yıl fiili kuruluşunu tamamlayan bölgede, 45’ten fazla firma faaliyete başladı. Hali hazırda başvuruda bulunmuş 10 firmayla ilgili işlemler yürütülüyor.

İhtisas serbest bölgeleri tanıtımı, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan’ın ve sektör temsilcilerinin katıldığı bir webinarla yapıldı.

Bakan Pekcan, yazılım sektöründeki firmalara daha etkili destekler sunabilmek için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile çalıştıklarını belirtti. Pekcan, bunun sonucunda ihtisas serbest bölgelerinde yapılacak yazılım ve bilişim ürünleri üretimine yönelik yatırımların ‘öncelikli yatırım konuları’ arasına alındığını açıkladı.

YÜKSEK TEKNOLOJİ

İlk etapta İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi’nde yatırım yapacak yazılım ve bilişim firmaları için uygulanacak destekler, ilerleyen dönemlerde diğer yüksek teknoloji ve katma değeri yüksek sektörler için de genişletilecek.

Tanıtımda, yüksek teknoloji ihracat oranının yüzde 3.4, serbest bölgelerde ise bunun yüzde 9 olduğu bilgisini paylaşan Pekcan, “İhtisas serbest bölgeleri ile bu oranları artıracağız” dedi. Yeni nesil bölgelerde, ihracat oranının OECD ortalaması olan yüzde 14’e ve uzun vadede ise yüzde 25’e çıkarılması hedefleniyor.

Daha birkaç ay önce faaliyete geçen ihtisas serbest bölgede onlarca firma çoktan çalışmaya başladı. İhracat odaklı çalışan, çoğunlukla mobil uygulama ve oyun ile diğer yazılım ürünleri geliştiren firmalar için birçok destek sunuluyor.

Bakan Pekcan, “Sağladığımız destekleri, önümüzdeki dönemlerde, sektörel beklentiler ve ihtiyaçlar doğrultusunda daha da özelleştirerek çeşitlendirebileceğimizi öngörüyoruz. Bunları sizlerden gelen talepler doğrultusunda oluşturacağız” dedi.

DİJİTAL HİZMET

TÜBİSAD Dijital Dönüşüm Endeksi’ne göre dijitalleşen ekonomi boyutunda Türkiye’nin en zayıf olduğu alanlar bilgi ve iletişim teknolojileri hizmetleri ihracatı ve dijital olarak teslim edilebilir hizmet ihracatı alanı. Bilgi ve iletişim teknolojileri hizmetleri ihracatının toplam hizmet ticareti içindeki payı sadece yüzde 0.34. Benzer şekilde, toplam hizmet ihracatının yüzde 6.31’i dijital olarak teslim edilebilir hizmetler alanında yapılıyor.

Yazılım Sanayicileri Derneği’nin (YASAD) paylaştığı bilgiye göre, Türkiye’de 10 binden fazla yazılım firması faaliyet gösteriyor. Fakat 750 bin dolar ve üstünde ihracat yapan sadece 78 firma var. Toplam yazılım ihracatı ise 3 milyar doların biraz üzerinde.

HIZLI KAZANÇ

İşte bu ihtisas serbest bölgeler sayesinde yazılım başta olmak üzere yüksek teknolojili ürün ve hizmet ihracatı artırılacak. Büyük inşaat projeleri gerektiren, hammaddeye bağımlı, stok ve lojistik ihtiyaçları olan birçok yatırıma nazaran yazılım alanında nitelikli insan kaynağına sahip birçok yeni girişim, süratle ihracat ağırlıklı firmaya dönüşecek.

BÖLGE KURANA DA DESTEK VAR

İhtisas serbest bölgesinin oluşturulmasında ciddi yatırım taahhüdü altına giren bölge kurucu ve işleticilerinin taahhütlerini eksiksiz ve amaca uygun bir şekilde gerçekleştirmeleri kaydıyla çeşitli destekler sağlanıyor. Bunlara 10 yıl süreyle, sabit yatırım taahhütlerinin yarısına kadar kullanacağı krediler için faiz veya kâr payı desteği veriliyor.

OYUN, YAZILIMIN YÜKSELEN KANADI

İhtisas serbest bölgeleri tanıtım toplantısında konuşan Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) Başkanı Ali Erkin, “Çok şanslı bir sektörüz. Ticaret Bakanı ve diğer bakanlarımızın sürekli desteklerini gördüğümüz için çok şanslıyız” dedi. Erkin, konuşmasında şunları söyledi: “Bizim için işler iyi gidiyor, satışlarımız artıyor. En büyük kaynağımız yetişmiş insan gücü. Evden çalışmaya da alıştık. İhracatımızı, her yıl olduğu gibi çift haneli olarak artırıyoruz. Sektörümüzde geçtiğimiz yıl çok fazla yeni şirket kuruldu. Üniversite öğrencileri dahi şirketleşerek ihracat yapmaya başladılar. Tahmin ediyorum, bu alandaki ihracat 5 milyar doları geçecek. İhracatta ve istihdamdaki artış, buradaki desteklerin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.”

AVANTAJLI DESTEKLER VERİLİYOR

Atatürk Havalimanı’nın yanında kurulan yeni bölgedeki firmalar, sigorta primi işveren desteği ile faiz desteğinden yararlanabiliyor. Bu bölgelerde yatırım yapmak isteyen firmalar için kira, nitelikli istihdam, faiz ve kâr payı destek mekanizmaları işletiliyor. Hâlihazırda sunulan mevcut serbest bölge desteklerine ilave olarak, firmaların istihdam ettikleri 10 nitelikli personelin her birinin yıllık 15 bin dolara kadar olan brüt ücretlerinin yarısını devlet karşılıyor. Bu bölgede kiralanan arazi ve bölgelere ilişkin yıllık 75 bin dolara kadar olan kira harcamalarının yarısı da 5 yıl süreyle destekleniyor.

ÖN ŞARTLAR NELER?

İhtisas serbest bölgesi, katma değerli ürün ve hizmetlerle ihracatın artırılmasına yönelik olarak kurgulandığı için buralara gelecek firmalardan belli bir olgunluk seviyesi isteniyor. Öncelikle bu firmaların, ihracat kabiliyetini ortaya koymuş olması gerekiyor. Bölgede faaliyete başlayan firmalar ise ilk yıl için toplam satışlarının asgari yüzde 50’si oranında ve 1 milyon dolar yurt dışı satış taahhüdü veriyor. Bu taahhüdün ilerleyen yıllarda yükselmesi bekleniyor.