Bitkilerimizin sağlığını artık ‘cep’ten takip edebiliriz

Yapraklara takılan nano-sensörler sayesinde bitkilerin sağlık durumları akıllı telefonlardan da izlenebilecek. Nano-sensörler, ürün verimliliğini artırmak için yeni stratejiler geliştirilmesinde de kullanılabilecek.

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 30 Nisan 2020 Perşembe
AA + -

HABER: AYŞE BAŞAK

Yapraklara takılan karbon nano-tüpler, bir bitki hasar gördüğünde üretilen kimyasal sinyalleri algılamayı mümkün kıldı. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) mühendisleri, karbon nano-tüplerinden yapılmış sensörleri kullanarak bitkilerin yaralanma, enfeksiyon ve böcek saldırısı gibi streslere nasıl tepki verdiğini yakından takip etmenin bir yolunu geliştirdi. 

GÜÇLÜ İÇ İLETİŞİM

Bitkiler, yapraklarından salgıladıkları hidrojen-peroksiti iletişim kurmak için kullanırlar. Bir yaprak yaralandıktan sonra yaralanma bölgesinden salınan hidrojen-peroksit, nöronların beynimizdeki elektriksel uyarıları iletmesine benzer şekilde yaprak boyunca yayılan bir dalga halinde ilerler. Bir bitki hücresi hidrojen-peroksiti serbest bıraktığında, bitişik hücreler içinde kalsiyum salınımını tetikler ki, bu da hücreleri daha fazla hidrojen-peroksit salmaya teşvik eder. 

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) araştırma ekibi adına açıklama yapan Prof. Michael Strano, “Bitkiler, çok gelişmiş bir iç iletişime sahip ve yaşadıkları herhangi bir soruna karşılık anında tepki veriyorlar” diyor.

VERİMLİLİĞİ ARTIRABİLİR

Yaprak hücrelerindeki hasarları onarmaya veya böcekler gibi yırtıcıları savuşturmaya yardımcı olacak bileşikler üretmeye teşvik eden bu sıkıntı sinyali, yeni sensörler sayesinde artık insanlar tarafından da tespit edilebiliyor. Nano-sensör, bitkilerin farklı stres türlerine nasıl tepki verdiğini incelemek için bilimsel araştırmalarda kullanılabileceği gibi halihazırda tarım bilimcilerinin mahsul verimlerini iyileştirmek için yeni stratejiler geliştirmelerine de yardımcı olabilir. 

STRESE GÖRE TEPKİ

Araştırmacılar, her türün mekanik yaralanma, enfeksiyon, ısı veya ışık hasarı gibi stres türlerinin her birine farklı tepkiler verdiğini belirledi. Bu sonuçlar yakın gelecekte nano-sensörler sayesinde bitkilerin sağlık durumlarını çok daha yakından takip edebileceğimizi kanıtlıyor. Hatta bu sinyallerin iletilebileceği akıllı cep telefonumuzdan bile.

ÇİLEK VE ISPANAKTA TEST EDİLDİ

Araştırmacılar çilek, ıspanak, roka, marul, su teresi ve kuzu kulağında sistemi test etti. Test sonucunda değişik türlerin farklı dalga formları ürettiğini gördüler. Bu farklılığın her bitkinin cevabının hasara karşı koyma kabiliyeti ile ilişkili olduğu ve buna bağlı olarak ortaya çıktığı düşünülüyor.