Bakterilerin antibiyotik direnci kırılıyor

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nün Singapur’daki araştırma kuruluşu olan SMART araştırmacıları, bazı bakterilerde hidrojen sülfit (H2S) kullanarak antibiyotik direncini tersine çevirmenin yeni bir yolunu keşfetti.

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 17 Eylül 2020 Perşembe
AA + -

HABER: AYŞE BAŞAK
 
Antibiyotiklere karşı direnç geliştiren bakteriler, tıp biliminin sürekli uğraşmak zorunda olduğu bir sorun. Uzun bilimsel araştırmalar sonucunda geliştirilen ilaçlar, bakterilerin doğal süreçleri kadar insanların yanlış ve gereğinden fazla antibiyotik kullanımının neticesi olarak etkilerini yitiriyorlar. İnsan hayatını tehdit eden kimi ölümcül hastalıkların müsebbibi olan bakteriler, antibiyotiklere karşı direnç kazandıkça tıp dünyasının işi zorlaşıyor.
 
Araştırmalara göre direncin artması büyük olumsuzluklara gebe. Artan direncin, hiçbir önlem alınmadığı takdirde 2050’ye kadar her yıl 10 milyon ölüme neden olacağı tahmin ediliyor. Dünya Sağlık Örgütü ayrıca, 2030 yılına kadar ilaca dirençli hastalıkların 24 milyon insanı aşırı yoksulluğa sürükleyebileceği ve dünya ekonomisine felaket getirecek zararlar verebileceği konusunda uyarıyor.
 
SAVUNMA MEKANİZMASI
 
Singapur Ulusal Tıbbi Araştırma Konseyi’nin Young Investigator Grant tarafından desteklenen çalışmalarının sonuçları, prestijli Frontiers in Microbiology dergisinde yayınlanan bir makale ile duyuruldu.
 
Araştırma kapsamında incelenen çoğu bakteride, hidrojen sülfit (H2S) üretiminin antibiyotik toleransına neden olduğu gösterildi ve bu nedenle hidrojen sülfit, bakterilerde antibiyotiklere karşı evrensel bir savunma mekanizması olarak öne sürüldü. Araştırma ekibi, kendi başına hidrojen sülfit üretmeyen patojenik bir bakteri olan ‘acinetobacter baumannii’ye hidrojen sülfit salgılayan bileşikler ekleyerek bu teoriyi test etti.
 
Hidrojen sülfitin, antibiyotik toleransına neden olmak yerine söz konusu bakteriyi birden fazla antibiyotik sınıfına duyarlı hale getirdiği görüldü. Hatta ‘acinetobacter baumannii’ çeşitli enfeksiyon türlerini tedavi etmek için kullanılan ve çok yaygın bir antibiyotik olan ‘gentamisin’e karşı edinilen direnci tersine çevirmeyi başardı.
 
HEYECAN VERİCİ KEŞİF
 
SMART’ın baş araştırmacısı ve makale yazarlarından Wilfried Moreira, “Şimdiye kadar hidrojen sülfit antibiyotiklere karşı evrensel bir bakteri savunması olarak görülüyordu. Bu çok heyecan verici bir keşif; çünkü hidrojen sülfitin aslında antibiyotiklere duyarlılığı artırabildiğini ve hatta ajanı doğal olarak üretmeyen bakterilerde antibiyotik direncini tersine çevirebileceğini ilk gösteren biziz” dedi.
 
Çalışma, hidrojen sülfitin ‘acinetobacter baumannii’ üzerindeki etkilerine odaklanırken, bilim adamları sonuçların doğal olarak hidrojen sülfit üretmeyen tüm bakterilerde taklit edilebileceğine inanıyor.
 
ENFEKSİYON TEDAVİSİNDE ATILIM
 
Makalenin baş yazarı ve laboratuvar teknolojisi uzmanı Say Yong Ng, “Acinetobacter baumannii, insan sağlığı için büyük tehdit oluşturan ve kritik öneme sahip antibiyotiğe dirençli bir patojendir. Araştırmamız, ölümcül bakterileri ve benzerlerini antibiyotiklere karşı daha duyarlı hale getirmenin bir yolunu buldu ve birçok ilaca dirençli enfeksiyonun tedavisinde bir atılım sağlayabilir” dedi.