ÖTV’de IV sayılı liste uygulaması

Dr. Veysi Seviğ

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 07 Eylül 2015 Pazartesi
AA + -

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na ekli IV. sayılı listede, genel itibariyle, havyar ve havyar yerine kullanılan ürünler, kozmetik ürünleri, kürkler ve kürkten giyim eşyası, muzır neşriyat, sofra, mutfak, tuvalet, yazıhane, ev tezyinatı ve benzeri işler için bazı cam eşyalar, manikür ve pedikür takım ve aletleri, altın ve gümüş kaplama, kaşık, çatal ve kaşık-çatal takımları, klimalar, ısıtıcılar, beyaz eşyalar, elektrik motorlu araçlarının motorunu çalıştırmaya mahsus araç pilleri, küçük ev aletleri, cep telefonu, telsiz-telefon cihazları, mikrofon, hoparlör, kulaklık, emplifikatörler, ses kayıt ve çalma cihazları, infarared ile çalışan uzaktan kumanda cihazı, inci ve kıymetli taşlardan mamul saat kayışları, tabancalar ve diğer ateşli silahlar ile sürgülü silahlar, kristal avizeler, bazı oyun eşyaları, hayvansal maddelerden süs eşyaları gibi mallar yer almaktadır.

Özel Tüketim Vergisi IV. Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar uyarınca bu listedeki tarife pozisyon numaralarında sınıflandırılan malların aksam ve parçaları tek başlarına bu listede yer alan tarife pozisyon ve gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları kapsamında ayrı bir mal olarak yer almamaları kaydıyla ÖTV’ye tabi olmayacaktır. (20 Ağustos 2015 gün ve 29451 sayılı Resmi Gazete)

Kural olarak ÖTV’nin konusuna giren malların tanımlanmasında Türk Gümrük Tarife Cetveli’nde yer alan tanımlamalar dikkate alınmaktadır. Bunun dışında diğer mevzuatta yer alan tanımlar dikkate alınmamaktadır. Ancak Türk Gümrük Tarife Cetveli ve İzahnamesi’nde tanımlama veya açıklama olmadığı durumlarda, Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan belirleme ve açıklamalar doğrultusunda işlem yapılmaktadır.

Bilindiği üzere Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 3. maddesinde vergiyi doğuran olay işlemlerin özelliklerine göre ayrı ayrı tayin ve tespit edilmiştir. Buna göre IV. sayılı liste kapsamındaki malların;

  • Tesliminde vergiyi doğuran olay, bunları imal edenler ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler tarafından teslimi, 
  • Tesliminden önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi hallerinde vergiyi doğuran olay, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere, fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi,
  • Kısım kısım tesliminin mutat olduğu veya bu hususta mutabık kalındığı hallerde vergiyi doğuran olay, her bir kısmın teslimi, 
  • Komisyoncular vasıtasıyla veya konsinyasyon suretiyle satışında vergiyi doğuran olay, imalatçı tarafından bu malların komisyoncuya veya konsinyi işletmelere verildiği anda değil, bu malların komisyoncular veya konsinyi işletmeler tarafından alıcıya teslimi, 
  • İthalatında vergiyi doğuran olay, Gümrük Kanunu’na göre gümrük yükümlülüğünün doğması, ithalat vergilerine tabi olmayan işlemlerde ise gümrük beyannamesinin tescili anında meydana gelmektedir. 

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 4. maddesinin (2) numaralı fıkrası kapsamında Özel Tüketim Vergisi mükellefinin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması halinde, verginin konusuna giren malları, mükelleften teslim alanlar veya adına hareket edenler ÖTV’nin beyanı ve ödenmesiyle ilgili ödevlerin yerine getirilmesinden mükellefler gibi sorumlu olmaktadır.

Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 4. maddesinin (3) numaralı fıkrasına göre de fiili veya kaydi envanter sırasında kanuna ekli listelerdeki malların belgesiz olarak bulundurulduğunun tespiti halinde belgesiz mal bulunduran mükelleflere bu malların alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilmektedir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen malın, tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan ÖTV; alışını belgeleyemeyen mükellef adına re’sen tarh edilerek, bu tarhiyata ayrıca vergi ziyaı cezası uygulanmaktadır.