Dünyanın gözü petrol fiyatında

Cüneyt Başaran

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 10 Nisan 2017 Pazartesi
AA + -

Hepimizin gözü petrol fiyatlarında. Petrol üreticisi bu fiyatları düşük buluyor. Ancak arz tarafı durmadan artıyor. Diğer taraftan tüketici tarafı memnun. Ancak orada da petrol tüketimi artmıyor. O yüzden mevcut fiyatlar üzerinden kimse ileriye dönük projeksiyon yapamıyor.

Bu satırlar yazılırken BRENT petrol 53 dolar civarındaydı ve yılbaşından beri yüzde 5.5 aşağıda. BRENT petrol fiyatı 2016 başında 30 doların altına kadar gerilemişti. Daha sonra hem küresel ekonomilerde yaşanan toparlanma hem de arz kesintileriyle 2017 başında 57-58 dolara kadar yükseldi.

Ancak son iki ay içinde petrol de ana üretici durumundaki OPEC’in kesintilerine rağmen başta ABD ve Rusya olmak üzere üretim artışları yaşanması nedeniyle yeniden 50 dolarlara gerileyen bir petrol fiyatı izliyoruz.

PETROL ÜRETİCİLERİ AYRI TELDEN ÇALIYOR

Mevcut durumda günlük kabaca 96.5 milyon varillik bir toplam üretim var. Bunun 32 milyon varili OPEC ülkelerine ait. Bunların içinde en büyük üretimi yapan 10 milyon varille Suudi Arabistan.

OPEC dışı ülkelere baktığımızda ise iki büyük dev görüyoruz. ABD 9 milyon varil ve Rusya 11 milyon varil. Hem ABD hem de Rusya, petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen üretimini son 6 ay içinde 500’er bin varil artırmış vaziyetteler.

Suudi Arabistan ise aynı dönemde üretimini 700 bin varil düşürmüş durumda.

Petrol fiyatlarını yakından takip eden ülkelerin başında tahmin edersiniz ki Suudi Arabistan geliyor.

TARİHİN EN BÜYÜK HALKA ARZI OLACAK MI?

Yukarıda bahsettiğim üzere Suudi Arabistan, petrol fiyatlarının göreceli yüksek kalması için gerekirse üretim kesintisi yapacak kadar hassas. Peki Suudiler neyin peşinde?

Suudilerin toplam gelirlerinin yüzde 75’ini oluşturan şirket Aramco. Ülkenin bütün petrol üretimini sağlayan şirketin yaklaşık 2 trilyon dolarlık bir değeri olduğu hesaplanıyor.

Suudilerin GSYH’nin yaklaşık yüzde 10’una tekabül eden bir bütçe açıkları var ve petrol fiyatları böyle devam ettiği sürece bu açık devam edecek.
Şu an için tek ümit varlık satışı.
O yüzden Suudilerin gözü petrol fiyatlarında.

KAYA GAZI ETKİLİYOR

65 bin kişinin çalıştığı Aramco’nun bu sene yüzde 5’inin halka arzı planlanıyor. Ancak evdeki hesap çarşıya uymuyor. Petrol fiyatlarındaki dalgalanma, özellikle de ABD’nin keşfettiği ve çok iyi kullandığı “kaya gazı teknolojisi” ile petrol çıkarma metodu Suudileri çok zorluyor. Birçok yatırım kurumunun yaptığı hesaplarda Aramco, 1 trilyon dolar ancak çıkıyor. Gerçi bu rakamdan yapılacak yüzde 5’lik bir halka arz bile gelmiş geçmiş en büyük arz olacak.