ITO Ticaret logo
  • EURO4,57
    % 0,57
  • DOLAR3,87
    % 0,43
  • ALTIN161,32
    % 1,20

Database toplamak ve işlemek

Cüneyt Başaran

Paylaş
instela'da paylaş
Yayınlanma tarihi: 17 Ekim 2017 Salı
AA + -

Dünya oldukça sarsıcı bir değişimden geçiyor. Sanayide yaşanan Endüstri 4.0 devrimi ve buna bağlı çalışan ‘neslerin interneti’ adı verilen makinelerim birbiriyle konuştuğu bir döneme girdik. Üretim ağında bu gelişmeler yaşanırken, teknoloji bacağında da ‘big data ve data analizi’ kavramları öne çıkıyor. Artık üretim de dağıtım da pazarlama da internet ortamında insanların yaydıkları ve geride bıraktıkları izlerin toplanması, takibi ve analizi sonrasında şekilleniyor. İşte bu baş döndürücü gelişmeye şimdi bir de ‘blockchain’ denilen bir database ve prosess modeli ekleniyor.

BLOCK CHAIN NE DEMEK?

Aslında bunu anlatması çok kolay değil. Birçok uzman block chain’den bahsederken “İnternetin ilk günleri gibi. Kimse ne olduğunu tam tarif edemiyor ama görünmeyen ama herkesi birbirine bağlayan bir sistem” diye ifade ediyor.

İnternet ortamında herkesin, aracılar olamadan kullanabileceği bir sistemden bahsediyoruz. Bir nevi Google.doc sistemi gibi düşünün. Hani şu Google’ın dokümanlar, metin yazmak ve sonradan internet ortamında üzerinde, farklı kişiler ile aynı anda ortak çalışma yapılabilen sistem gibi. Google.doc sisteminde nasıl herkes aynı anda aynı doküman üzerinde çalışıp, notlar ekleyebiliyorsa block chain sistemi de ona benzer bir mantıkla ilerliyor. Ancak tek farkla, kimse daha önce yazılan, block chain sistemine dahil edilen bir datayı silemiyor ya da değiştiremiyor. Biraz daha açalım…

Block chain sistemi aslında bu sisteme dahil olan herkesin, her türlü bilgiyi aynı anda paylaştığı ve daha sonra aracı olamadan, arz-talep ilişkisi çerçevesinde buluşup, güvenli bir şekilde (peer to peer) takas yapabildiği bir sistem.

Bu sistemde digital formatta girilen bilgi blocklar halinde, bir nevi bilgisayar kodu gibi depolanıyor. Daha sonra sisteme giren kişiler bu bilgileri, eğer 3. partilere açık ise erişim sağlayıp, üzerine ekleme yapıyorlar. Eğer bu bilgiler şifreli ise, ancak kullanıcılar şifre çözücü kendi kodlarını girdiklerine database ulaşıyorlar.

DATABASE NE İŞE YARAYACAK?

Block chain sisteminin en büyük özelliği, devasa bir database oluşturması. Ancak bu database’in birçok sektörde aradan aracılar kaldırılarak takas ya da işlem yapmak için kullanılabilecek olması da başta bankacılık olmak üzere, perakende, turizm, gayrimenkul olmak üzere bir çok sektörün çok yakın takibinde.

Örnek; OpenBazaar. Bu uygulamada block chain sistemi kullanarak, peer to peer yani bir kullanıcıdan diğerine aracı olmadan, dolayısı ile herhangi bir işlem ücreti ödemeden, karşı taraf riski almadan alış veriş yapılabiliyor. Bu uygulamada kullanıcılar, alıcı ya da satıcı oldukları ürünleri fiyatları ile listeliyorlar. Siz aradığınız bir ürünü, satıcının ratingine, ülkesine ya da fiyat aralığı gibi kriterlere göre arayabilir ve filitreleyebilirsiniz.

OpenBazaar’da işlem yapabilmek için digital para (bitcoin, eterhum vs) kullanmanız gerekiyor. Block chain sistemi sayesinde alıcı ve satıcı fiyatta anlaştığında, iki taraf digital para kullanarak alış verişini gerçekleştirmiş oluyor. Bu arada işlem sonunda alış verişi yapanların birbirlerine verdikleri notlar da bir sonraki işlem için kullanıcıların referansı oluyor.

Peki siz, aracı olmadan, işlem ücreti ödemeden, banka kullanmaya gerek kalmadan internet üzerinden alış veriş yapabildiğinizde hangi sektörler etkilenmiş olacak? Bankacılık? Mevcut ödeme sistemleri? Büyük stok tutan e-ticaret şirketleri? Evet. OpenBazaar da gerçekleşen işlem sonucunda geleneksel yöntemler kullanılmadığı için bahsi geçen bu sektörlerin hepsi negatif anlamda etkilenecek. Kim kazanacak? Maliyet düştüğü için block chain kullanıcıları.

Bir çok sektör kendi sistemini, block chain platformu haline getirerek gelişmelerin dışında kalmak istemiyor. Ancak yine bu sektörlerin büyük kısmı, bir block chain ürünü olan ‘kripto/digital paralara’ mesafeli duruyorlar? Peki bu mümkün mü? İşte bu gibi soruların cevaplarını da bir sonraki yazıda arayacağız.