Bir pazarı diğerine tercih etme lüksümüz yok

Cüneyt Başaran

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 07 Ağustos 2018 Salı
AA + -

BRICS diye tabir edilen ülkeler Brezilya, Hindistan, Rusya, Çin ve Güney Afrika’nın 2017 toplam ithalatı 2.7 trilyon dolar. Bu grupta en fazla ithalatı 1.84 trilyon dolar ile Çin yapıyor. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) verilerine göre Türkiye, BRICS’e 2017’de 9.3 milyar dolarlık mal satmış. Yani 2.7 trilyon dolarlık pazarın sadece binde 34’üne ihracat yapabilmişiz.
Buna karşılık Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre BRICS’ten 2017’de yaklaşık 50 milyar dolarlık ithalat yapmışız. Bir başka ifadeyle 2017’deki toplam ithalatımızın yüzde 22’sini BRICS ile yapmışız ve bu ticaretin sonunda 2017’de BRICS’e nette 40 milyar dolardan fazla açık vermişiz.

Şimdi gelelim 28 üyeli Avrupa Birliği (AB) pazarına. Bu pazarla bildiğiniz üzere Gümrük Birliği üzerinden ticaret yapıyoruz. 2017’de TÜİK verilerine göre 157 milyar dolarlık toplam ihracatımızın 74 milyar doları yani yüzde 48’i 28 üyeli AB ülkelerine. AB’nin kendi arasında yaptığı ticaret dışarıda tutulduğunda, diğer ülkelerden yaptığı ithalat toplam 2 trilyon dolar olarak hesaplanıyor. Bu durumda biz AB pazarındaki ithalatın yüzde 4’ünü karşılayabilmişiz.
Bir de AB’ye ne kadar açık veriyoruz ona bakalım...
2017’de 28 üyeli AB ülkeleri ile yaptığımız ticaretin sonunda 11 milyar dolar açık vermişiz. Şimdi de yıllık tek başına 2.5 milyar dolar ithalat yapan, 20 trilyon dolarlık ekonomisiyle dünyanın 1 numaralı gücü olan ABD pazarı ile olan ticari ilişkilerimize bakalım.
2017’de ABD pazarına 8.7 milyar dolarlık ihracat yapmışız. Bu ABD’nin geçen seneki toplam ithalatının binde 3. BRICS’e oransal olarak yaptığımız ihracat ile ABD pazarına yapabildiğimiz birbirine çok yakın. 
Benzerlikler burada bitmiyor. ABD-Türkiye karşılıklı ticari ilişkilerin sonucunda biz Amerika’ya açık vermişiz. Ancak bu oran BRICS’e verdiğimiz açığın onda biri kadar, 3.6 milyar dolar.

Şimdi rakamları yorumlayalım.

Dünyada ekonomik pazar olarak öne çıkan 3 pazarı; ABD, AB, BRICS’i Türkiye ile olan ticari münasebetlerini öne çıkartarak incelediğimizde şu noktalar ortaya çıkıyor:

  • 3 pazarın toplam ithalat miktarı 7.2 trilyon dolar. Dünya ticaretinden aldıkları toplam pay da yüzde 4.
  • Türkiye dünya ticaretinde yüzde 40’lık payı olan bu 3 pazar ile yaptığı ticaret sonrasında geçen senen 54 milyar dolar açık vermiş. Bu rakam geçen seneki dış ticaret açığımızın yüzde 70’ini oluşturuyor.
  • BRICS pazarına verdiğimiz 40 milyar dolarlık açık ise yukarıdaki yüzde 70’lik oranın 40 puanını oluşturuyor.

Bu yorumları artırabiliriz. Ancak konu sanırım kendisini anlatıyor. O pazarı diğerine tercih etme lüksümüz olmadığı ortada. 3 milyardan fazla insanın yaşadığı BRICS pazarını mutlaka ihracat yoluyla keşfetmemiz lazım. Öncelikle o pazara verdiğimiz dış ticaret açığını daha fazla artmamasını temin etmemiz lazım. Sonra da ABD’ye, AB’ye satıp BRICS’e neden mal satamadığımızın cevabını aramamız gerekiyor.