Brexit sonrası İngiltere ile STA olasılığı

Cüneyt Başaran

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 07 Ocak 2019 Pazartesi
AA + -

2019’da küresel ekonomide ve içeride bizi neler bekliyor? Önce dışarıdan başlayalım.
Ticaret savaşları; Trump’ın ABD Başkanı seçilmesiyle hayatımıza giren bir konu. Trump, Çin’e karşı bir ticaret savaşı içinde olduklarını zaten saklamıyor. ABD, 2018 yılında Çin’den aldığı 500 milyar dolarlık mal ve hizmet ürününün 250 milyar dolarlık kısmına ekstra ithalat vergisi koydu.

TİCARET SAVAŞLARI ANA GÜNDEM

Ticaret savaşları konusu 2019’da da başımızı ağrıtacak. Trump’ın Çin’e verdiği 90 günlük süre mart ayında bitecek. Eğer bir anlaşma olmazsa, hem ilk 250 milyar dolarlık ithalata konan vergi oranı yüzde 10’dan yüzde 25’e çıkacak hem de kalan 250 milyar dolarlık ürüne vergi gelecek. Olası anlaşmalarda ise mevcut vergilerin yerinde kalacağı ama yeni vergi gelmeyeceğini öngörebiliriz.

Eğer ticaret savaşlarında yukarıda özetlediğim senaryolardan en kötüsü gerçekleşirse bu durum küresel ekonomiler için yönetilmesi oldukça zor olacak. Başta Asya ülkeleri olmak üzere Çin ile yoğun ticaret yapan ülkeleri de sarsacak bir gelişme olur. Türkiye’ye etkisi ise diğer ülkelere ­göre sınırlı kalacak.

FED FAİZ ARTIŞLARINA DEVAM EDECEK

Fed’in faiz artışları: İlk faiz artışı 2015’te başladı. Bugüne kadar 9 faiz artırımı oldu. Fed’in 7 yıl sıfır tuttuğu faiz, 3 yılın sonunda yüzde 2.5 oldu. Aslında Fed büyük oranda kafasında planladığı faiz artışlarını tamamlamış durumda. Son toplantıdan çıkan sonuç, 2019’da Fed’in yapacağı en fazla 5 faiz artışı kaldığı yönünde. Ancak piyasa Fed’in, daha fazla faiz artırımı yaparak küresel ekonomide zaten baş gösteren soğuma emarelerini daha da körükleyeceğinden endişe ediyor ve panikliyor.

Ben, Fed’in 2019’da faiz artışlarına devam edeceğini düşünüyorum. Faiz artışları 2’yi geçmeyecek. Ancak burada kritik olan konu; faiz artışları devam ederken ABD ekonomisinden gelen sinyaller olacak. Özellikle 2019’un ilk çeyreğinde ABD’de açıklanacak verilerde bir sıkıntı olmadığı takdirde piyasaların bu artışları sindirebileceğini ve yeniden pozitif fiyatlama eğilimine geçeceğini düşünüyorum.

TÜRK VARLIKLARI İKİ FAİZ ARTIRIMINI DAHA KALDIRIR

Türkiye özelinde ise Fed’in faiz artırımları sonucu “küresel piyasalarda büyük bir dalgalanma ve güvenli limanlara kaçma” olmadığı durumda Türk varlıklarının mevcut fiyatlaması ekstra 2 faiz artırımı rahatlıkla kaldıracak.

Bakalım bu gelişmeler 2019’u nasıl şekillendirecek?
Ümit ediyorum ki, önümüzdeki yılsonu yazımızı, “2019 geçmiş yıllara göre daha karamsar başladığımız ama beklentiye göre çok daha iyi bitirdiğimiz bir sene oldu” diye yazma kısmet olur.

İNGİLTERE TÜRKİYE’DEN DAHA ÇOK ÜRÜN ALACAK

Bu ay İngilizler Parlamento’da, Theresa May’ın AB’den çıkış planını oylayacak. Bu, final oylama olacak ve büyük ihtimalle May’in planı reddedilecek. Bu durumda da İngiltere’de bir erken seçim bekleniyor. Seçimin sonucu ne olur? AB’nin İngiltere’ye verdiği, ‘29 Mart’ tarihine kadar bir çözüm olur mu? Bunlar büyük muamma.

Ben, İngiltere’nin AB’den anlaşmasız çıkışa her geçen gün daha fazla yaklaştığını, büyük olasılıkla da hem AB hem de İngiltere için oldukça kötü şartlarda biten bir ‘boşanmaya’ doğru gidildiğini düşünüyorum. Böyle bir olasılık kısa vadede İngiltere’yi, orta ve uzun vadede ise AB’yi vuracak. Küresel piyasalar anlaşmasız Brexit kararını çok zor fiyatlar. Büyük bir dalgalanma oluşturacağı aşikar. Ancak Türkiye için Brexit sonrası İngiltere’nin oldukça ­önemli bir pazar olarak öne çıkacağını düşünüyorum. İngiltere, AB’den aldığı birçok ürünü (meyve, sebze, tekstil, otomotiv yan sanayi gibi) Türkiye’den temin edebilir. Bunun için iki ülke arasında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yapılması benim için sürpriz olmaz.