İhracata ‘5G’ vizyonu

Prof. Dr. Kerem Alkin

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 28 Ocak 2019 Pazartesi
AA + -

30 Haziran 2018’de seçilen Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) yeni yönetimi, İsmail Gülle’nin başkanlığında, ‘dış ticaret fazlası veren Türkiye’ hedefine yönelik olarak, yeni bir vizyon oluşturmuş durumda. Yeni vizyonun ana temasını ‘5G’ oluşturuyor. ‘G’üçlü Türkiye, ‘G’üçlü Ekonomi, ‘G’üçlü İhracat, ‘G’üçlü İnsan Kaynağı ve ‘G’üçlü Altyapı-İhracat Ekosistemi. Türkiye’nin küresel ticarette ikili ve çok taraflı anlaşmalarla hareket kabiliyetinin güçlendirilmesi, Türk ihraç ürünlerinin küresel ticaretteki algısının güçlendirilmesi ilk etapta öne çıkan başlıklar. Güçlü Ekonomi için ‘dış ticaret fazlası veren Türkiye’ ile büyüme, istihdama ihracatın katkısının arttırılması, yüksek katma değerli mal ihracatının toplam ihracattaki payının artırılması, rekabetçi hizmet ihracatı, yeni pazarlara giriş, ihracatın finansman imkanlarının güçlendirilmesi bu başlıkları takip etmekte.

TİM, Güçlü Türkiye, Güçlü Ekonomi ve Güçlü İhracat için, Güçlü İnsan Kaynağı’nın vazgeçilmezliğinin de farkında. Bu nedenle, uzunca bir dönemdir inovasyon ve girişimciliğe yönelik pek çok programı, pek çok projeyi kararlı bir şekilde yürütüyor. İnovaTİM’le liselerde yapay zeka eğitimleri, İhracatta Mentorluk Programı, TİM-TEB Girişimcilik Evleri projeleri başta olmak üzere, Bilgi Ekonomisi ve İnovasyon Haftası, Girişimcilik Ödülleri gibi motivasyon merkezli etkinlikler de Türkiye’nin nitelikli insan kaynağı ihtiyacına yönelik başarılı programlar yürütülüyor. Türkiye sathında, ihracatçıların ihtiyaçlarına yönelik, Türkiye’nin ihracat ailesine katılmak isteyecek yeni girişimcilere yönelik ‘ALOTİM’ hattı kurulmasından TİM ve İhracatçı Birliklerimizin dijital dönüşüm projesine, ihracatın dijital bir altyapıya kavuşturulmasından blokzincir teknolojilerine pek çok proje devrede.

TİM’in ekonomik araştırmalar, strateji ve inovasyon biriminin araştırması ise, küresel ticarette en çok ticareti yapılan 200 üründe, ‘açıklamalı karşılaştırmalı üstünlük modeli’ (RCA) ile, 47 ihraç ürünümüzde, Türkiye’nin RCA değerinin 1 ve üzeri çıktığına işaret ediyor. 47 ürün önemli bir rakam. Türkiye’nin ihracatta iddialı olduğu 47 ürünün dünyada en çok ithalatını yapan 15 ülke incelendiğinde, Türkiye’nin 33 kez, iddialı olduğu ürünlerde yüksek ithalat yapan ülkelere ihracat yapamadığı görülmektedir. 47 iddialı olduğumuz üründe, halen 4 ürünümüzü ABD’ye ve Avustralya’ya, 9 ürünümüzü Kanada’ya, 3 ürünümüzü Suudi Arabistan ve Güney Kore’ye henüz ihraç edememişiz. Türkiye’nin ihracatını 200 milyar dolara taşıyacak potansiyeli var. Yol haritası bu tür nitelikli raporlarla şekillenecek.

BREXIT’TE MUHTEMEL SENARYO ‘ERTELEME’

Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılma tarihi olan ‘29 Mart’ yaklaştıkça, ülkede siyasi ve toplumsal gerginlik de artıyor. İngiltere’de terörle mücadeleden sorumlu en üst düzey polis yetkilisi, Londra Emniyet Müdür Yardımcısı Neil Basu, Brexit sürecinde aşırı sağcı grupların “ateşli ortamı” istismar edebileceği uyarısında bulundu. Kamuoyu araştırmaları, İngiliz halkının yüzde 80’inin her hangi bir siyasi parti veya harekete yönelik olarak kendini tanımlarken, Brexit taraftarı veya karşıtı tanımında, bu oranın yüzde 95’e çıktığını gösteriyor. Brexit, bu derece toplumsal hayatı etkilerken, Başbakan Teresa May’ın 29 Ocak’ta İngiltere Parlamentosu’na getireceği ‘B’ Planı’nın, AB ile o tarihe kadar yürüteceği ‘taviz’ görüşmelerinden parlamentoyu tatmin edecek sonuçlar elde edememesi halinde yine ‘ret’le ile karşılanacağına kesin gözüyle bakılıyor.

May’ın, esasen, 29 Mart’a çok az bir zaman kalmışken, ‘anlaşmasız ayrılık’ senaryosunun en ağır sonuçları olacak senaryo olduğu gerçeğiyle, parlamentoyu ‘zaman’ darlığından sıkıştırma taktiği izlediği düşünülerken, başta İşçi Partisi, hem İngiltere Parlamentosu, hem de önde gelen sivil toplum kuruluşları, en güçlü senaryo veya ihtimalin, Birleşik Krallık’ın ‘29 Mart’ta ki ‘exit’inin ertelenebileceği noktasına yoğunlaşıyor. İşçi Partili milletvekili Yvette Cooper’ın iktidar partisi mensubu bazı milletvekillerinin desteğiyle sunduğu yasa teklifi, kabul edilir ise, parlamento gündemini belirleme yetkisi hükümetin elinden alınacak ve yasa teklifi ile Brexit’in 31 Aralık’a ertelenmesi istenecek.

İşçi Partili milletvekili Stella Creasy’nin teklfi ise, Brexit tarihinin ertelenmesiyle birlikte, İngiliz halkını temsil edecek 250 kişiden oluşturulacak bir “vatandaş meclisi”ne Brexit anlaşmasının içeriğinin belirlenmesi konusunda söz hakkı verilmesi. ‘Anlaşmasız’ Brexit senaryosu kabus senaryosu gibi. İngiltere iş çevreleri, AB ile yılda 500 milyar sterlinden fazla ticaret hacmi olan İngiltere ekonomisi için bu senaryonun ekonomiyi yüzde 10 düzeyinde küçültebileceğinden endişe ediyorlar. Son dönemde İngiltere’ye ciddi ihracat yapan Türkiye için ‘anlaşmalı’ ayrılık, 2020-2021 döneminde de sorunsuz olarak ihracatı sürdürebilmesi anlamına gelecek.