Brexit ve Türkiye

Cüneyt Başaran

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 18 Mart 2019 Pazartesi
AA + -

2016 Haziran ayında başlayan Brexit yani Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılması sürecinde son tarih olan 29 Mart 2019’dan 17 gün önce final oylama nihayet yapıldı.

Oylamanın sonucuna geçmeden kısaca hafızaları beraber tazeleyelim...

Hatırlanacağı üzere, Başbakan Theresa May, Brexit için Brüksel ile beraber hazırladığı taslak metni, şubat ayında Parlamento’ya getirmiş ve ağır bir yenilgi almıştı. Kendi partisinden de büyük fire veren Başbakan May, bu sonucun ardından soluğu Brüksel’de aldı. May’in oyun planı, kendi partisinden büyük tepki alan ‘İrlanda Gümrük Sorunu’ mevzusuydu. May, meşhur İngiliz diplomasisinin bütün inceliklerini geçen kısa süre içinde sergiledi ve ‘İrlanda Gümrük’ sorunsalında bir ara formül buldu ve bir heves Londra’ya dönüp, Parlamento’ya yeni taslağını önerdi.

Ancak Theresa May için değişen bir şey olmadı ve yenilenmiş Brexit taslağı da Parlemento’da reddedildi.

Anlaşılan o ki; Başbakan Theresa May’in siyasi kariyeri ve ömrü Brexit kararını Birleşik Krallık Parlamentosu’ndan çıkartmaya yetmeyecek. Muhtemelen İngiliz Parlamentosu, Brexit kararı için bir uzatma isteyecek. Brüksel’in buna cevabı ne olacak? Sanırım Brüksel uzatma kararını ancak bu süre içinde yeni bir genel seçim ya da referandum yapılacaksa verecek. Tahminim, yeni bir seçim olacağı yönünde.

Peki, bütün bu olup biten Türkiye’yi, Türkiye–İngiltere ticaretini nasıl etkileyecek?

İngiltere’nin 12. büyük ticaret partneri Türkiye. Türkiye ile İngiltere arasında 2018’de toplam 15 milyar Pound (19.5 milyar dolar) ticaret hacmi olmuş. Türkiye 11.5 milyar dolarlık ihracat yapmış, 8 milyar dolarlık ithalat. Türkiye’nin, Birleşik Krallık’a yaptığı yıllık ihracatın yüzde 23’ü motorlu kara taşıtları, yüzde 17’si elektrikli makinalar ve mekanik cihazlar, yüzde 14’ü örme giyim, yüzde 7’si de tekstil ürünlerinden oluşuyor. Motorlu kara taşıtlarında Türkiye, Birleşik Krallık’ın en fazla ithalat yaptığı yedinci ülke. İşin enteresan tarafı, Türkiye’nin üzerinde yer alan altı ülkenin dördü AB üyesi ülkeler. Yani Brexit sonrası İngiltere’ye ihracat yapacakları ‘0 vergi’ avantajını kaçıracak ülkeler. Onların dışında listede iki ülke var: Japonya ve Güney Kore.

Hazırgiyim ve tekstil ürünlerinde de İngiltere’nin üçüncü büyük tedarikçisiyiz. 

Bu listede Türkiye’nin üzerinde Çin ve Bangladeş var. Türkiye’nin hemen altında ise Hindistan, Almanya, İtalya, Hollanda ve Belçika. Bu ülkeler hariç hepsi AB üyesi yani Brexit sonrası İngiltere’ye vergi avantajı olmadan ihracat yapmak zorunda kalacak ülkeler.

Görüldüğü üzere İngiltere bizim için önemli bir ihracat pazarı. AB’den ayrılmış ve daha önce AB’den aldığı ürünleri ikame edecek coğrafyalar arayan İngiltere için de Türkiye önemli bir ülke. Özellikle otomotiv, hazır giyim–konfeksiyon ve tarımda.

90’lı yılların sonunda, AB ile Gümrük Birliği anlaşması yapılırken, telaşlı ve hazırlıksız olmaktan kaynaklanan hataya bir kez daha düşmeden, İngiltere ile yapılacak kapsamlı bir ticaret anlaşması, her iki taraf için de faydalı olacak.

Bu anlaşmanın kapsamlı olması, üçüncü partileri kapsaması ve imzayı yukarıda saydığım Güney Kore, Hindistan ve Japonya gibi rekabet içinde olduğumuz ülkelerden daha önce atmış olmamız da en az anlaşmanın kendisi kadar önemli olacak.