Avrupa’da derin çatlak ‘Kuşak Yol Projesi’

Cüneyt Başaran

Paylaş
Yayınlanma tarihi: 25 Mart 2019 Pazartesi
AA + -

Avrupa’ya yapılan ticaretin yüzde 53’ü deniz yoluyla yapılıyor. Bir başka ifadeyle, AB gümrüklerine varan her 100 malın 53’ünün yolculuğu, Avrupa’daki limanlarda son buluyor. Bu oran, bundan 10 sene önce yüzde 47 imiş.

Avrupa’daki limanlarda yaklaşık 1.5 milyon insan çalışıyor ve bu limanlarda yıllık gerçekleşen ticaretin parasal karşılığı 1.7 trilyon Euro.

Hollanda’daki Rotterdam, Belçika’daki Antwerp ve Almanya’daki Hamburg limanı, AB’nin en fazla kargo alan ilk 3 limanı.

AB’nin deniz yoluyla yaptığı ticaretin yüzde 20’si bu 3 limandan yapılıyor. Listeyi biraz daha uzatıp ilk 10 AB limanına göz atarsak, ilk 3 limanın ardından Hollanda’dan Amsterdam, İspanyol Cadiz, Fransız Marsilya ve İspanyol Valencia limanları geliyor.

AB deniz ticaretiyle ilgili bu kadar detay yeterli ise artık konumuza girelim…

Geçen 10 yıl içinde Çin firmaları AB’deki 8 limanın işletmesini ya tamamen aldı ya da ortaklık kurdu.

Kısaca bu limanlara da göz atalım. Pire Limanı (Yunanistan) yüzde 100’ü, Brugge Limanı (Belçika) yüzde 85’i, Valencia Limanı (İspanya) yüzde 51’i, Rotterdam Limanı (Hollanda) yüzde 35’i, Marsilya Limanı (Fransız) yüzde 25’i, Antwerp Limanı (Belçika) yüzde 20’si, son 10 yıl içinde Çin firmaları tarafından alınan AB’deki limanların bazıları.

Bu satın almaların büyük bir kısmı China Ocean Shipping Company (COSCO) tarafından yapılmış.

COSCO, 2009’da 35 senelik işletme hakkını aldıktan sonra Yunanistan’daki Pire Limanı’na büyük yatırımlar yaptı. Liman 2013’te, Yunan demiryolları ağına da dahil oldu. Bu yatırımların ardından Pire Limanı’nın elleçleme kapasitesi 3 kat arttı. Şu an 3.7 milyon Teu’luk konteyner elleçleme kapasitesinin 5 milyon Teu’ya kadar çıkabileceği tahmin ediliyor.

Bu gerçekleşirse Pire Limanı dünyanın en büyük 30 limanı arasına girecek.

İtalya da aynı yoldan ilerlemek istiyor…

Pire Limanı’nın hızlı yükselişi ve Çin’in bu limanı ‘Akdeniz’in en büyüğü’ yapmak istediğini gören İtalyanlar da Çin’e göz kırptı.

Mart başında İtalyan Başbakanı Conte, Çin ile Kuşak Yol Projesi için altyapı projelerinde çalışmak istediklerini ifade etmiş ve bir ‘iyi niyet anlaşması’ imzalayacaklarını belirtmişti. İtalya’nın bu yaklaşımı AB’nin iki büyük oyuncusu Almanya ve Fransa’nın tepkisini çekti. Tahmin edeceğiniz üzere, ABD’nin bahsi geçen iyi niyet anlaşmasına tepkisi de sert oldu.

İtalya bu anlaşmadan vazgeçer mi? Bilmiyorum… Son 10 yılda GSYH’si neredeyse yerinde sayan, borcunun GSYH’ye oranı yüzde 130’u aşan İtalya’nın bir çıkış yolu aradığı aşikar.

Bu çerçevede, İtalya’nın Adriyatik Denizi’ndeki limanı Trieste, Çinlilere gösterilen yeni bir hedef olarak öne çıkıyor. Trieste Limanı sadece 1.2 milyon Teu’luk yıllık kapasitesi ile Pire’ye göre küçük bir liman. Ancak Pire’ye göre AB pazarına daha yakın olması da avantajı.

İtalyanlar bir yandan ‘Trieste Limanı’nı, Kuşak Yol Projesi için destinasyon yapma’ önerisiyle diğer yandan ‘Huawei 5G operatör seçimi’ ile Çin ile yakın ilişki içerisinde girmek istiyor. Bu tercihin hem AB’de hem de ABD’de büyük gürültü kopartacağı belli.
Bakalım bu gürültünün şiddeti ne kadar olacak?