Yılın ilk yarısı biterken ekonomide gelişmeler

Dr. Can Gürlesel

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 17 Haziran 2019 Pazartesi
AA + -

2019’un ilk yarısını bitirmeye çok yaklaştık. Gerek dünyada gerekse Türkiye’de ekonomide ve ekonomi dışı alanlarda önemli gelişmeler yaşandı. Haziranda da başta G20 zirvesi olmak üzere küresel ekonomiye yön verecek gelişmeler yaşanacak.

1 - KÜRESEL EKONOMİDE YAVAŞLAMA ENDİŞELERİ ARTIYOR

Küresel ekonomide ivme kaybı giderek daha derin bir yavaşlama endişesine dönüşmeye başladı. Ekonomide ivme kaybına neden olan ticarette korumacılık önlemlerine bir çözüm bulunamadı ve tam tersine yeni önlemler alındı. Buna bağlı olarak dünya ticaretinde yılın ilk yarısında küçülme yaşanıyor. Ticarette belirsizlik yanı sıra jeopolitik gerginlikler ve yaptırımlar da olumsuz etki yaratıyor. Yılın ikinci yarısına girerken küresel ekonomide yüzde 2.6 olan ana büyüme senaryosunun altında kalınacağı endişeleri artmaya başladı.

2 - BÜYÜK MERKEZ BANKALARINDAN FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ

Küresel kriz sonrası büyük merkez bankaları, olağanüstü genişletici para politikaları uyguladı, ekonomideki toparlanma ile de bu politikalarını sona erdirdi. Para politikalarında normalleşme dönemine girildi. Ancak küresel ekonomide ortaya çıkan yavaşlama endişeleri ile yeniden faiz indirimleri tartışılmaya başlandı. Özellikle yılın ikinci yarısında ABD Merkez Bankası Fed’den bir faiz indirimi beklentisi kuvvetleniyor.

3 - JAPONYA’DA KRİTİK G20 ZİRVESİ

Haziran sonunda G20 liderler zirvesi Japonya’da yapılacak. Zirve, birçok sorunun çözümü için fırsat olarak görülüyor. Bu nedenle zirve, kritik öneme sahip. Öncelikle ABD ile Çin arasında uzayan görüşmelerde nihayete erilmesi ve bir ticaret anlaşması yapılması beklentisi bulunuyor. Diğer yandan Suriye ve İran konuları ABD ile diğer ülkeler arasında önemli gündem maddeleri olacak. Küresel ekonomik yavaşlama karşısında ülkelerin alacağı tutum, ekonomiler için belirleyici olacak.

4 - TÜRKİYE’DE EKONOMİDE DENGELENME SÜRÜYOR

2018 ağustos ayında uygulanmaya başlanan yeni ekonomi programının temel hedefi olan ekonomide dengelenmeye yönelik çabalar devam ediyor. Bu çerçevede iktisadi faaliyetlerde daralma devam ediyor. Özellikle yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin altında bir büyüme gerçekleşti. Dış ticaret açığı ile cari işlemler açığında da daralma sürüyor. Enflasyonda kademeli gerileme yaşanıyor. Ekonominin küçülmesi ile birçok makro göstergede göreceli iyileşme yaşanıyor. Ancak ekonomide sağlıklı ve kalıcı bir iyileşme ve dengelenme sağlanması zaman alacak.

5 - TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİ BELİRLEYİCİ OLACAK

Türkiye ile ABD ilişkileri, iki yıldır yaşanan gerginliklerin ardından daha sıkıntılı ve kritik bir sürece girdi. Türkiye’nin S-400 füzeleri satın alması karşısında ABD daha net bir tutum sergilemeye başladı ve muhtemelen Türkiye kademeli yaptırımlar ile karşı karşıya kalacak. G20 zirvesinde Trump-Erdoğan görüşmesi, sorunun çözümü için fırsat olarak görülüyor. Ancak her iki tarafı da ikna edecek bir çözüm bulunamaması halinde uygulanacak olası ABD yaptırımları hem yeni finansal şoklar yaşanmasına hem de ekonominin daha da bozulmasına neden olabilecek. Süreç, haziran sonuna kadar olumsuz fiyatlanmaya devam edecek.

6 – T.C. MERKEZ BANKASI FAİZ KARARI BEKLENİYOR

T.C. Merkez Bankası, 12 Haziran’da faiz toplantısı yapacak. Beklenti, faizlerin değişmeyeceği yönünde. Ancak nisan ve mayısta enflasyondaki düşüşlerin ardında merkez bankası faiz indirimi sürpriz olmayacak. Faiz kararında döviz kurlarının olası tepkisi de etkili olacak. Merkez bankası faiz değişikliği yapmasa bile bundan sonrası için önemli mesajlar verecek ve fiyatlamaları etkileyecek.

Son Söz: Haziran ayında yılın ikinci yarısında ekonomiyi şekillendirecek birçok önemli gelişme yaşanacak.