Mesleki eğitim ve kısa çalışmada yeni uygulamalar

İsa Karakaş

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 28 Haziran 2019 Cuma
AA + -

6764 sayılı Kanun ile çıraklık eğitimi, zorunlu eğitim kapsamına alındı. Kalfalık ve ustalık eğitimleri, dört yıllık mesleki eğitim merkezi programı adı altında birleştirildi.

Hükümet tarafından TBMM’ye gönderilen “Bazı Kanunlarda ve 652 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” ile çıraklık, kalfalık, ustalık ve mesleki eğitim ile ilgili önemli değişiklikler öngörülüyor. Diğer yandan zor durumda olan işverenleri rahatlatmak amacıyla kısa çalışma uygulamasında süre ayarı yapıldı. Bu yazımızda sözkonusu değişiklikler kaleme alındı. 6764 sayılı Kanun ile çıraklık eğitimi zorunlu eğitim kapsamına alındı. Kalfalık ve ustalık eğitimleri, dört yıllık mesleki eğitim merkezi programı adı altında birleştirildi.

ARANAN ŞARTLAR

Bu düzenlemeye uyum sağlanması için yazımızı kaleme aldığımda TBMM’de görüşülen bu kanun teklifiyle mesleki eğitim merkezi programına kayıt şartlarında yeni düzenlemeler yapıldı.

Buna göre mesleki eğitim merkezi programına çırak öğrenci olarak kayıt olabilmek için ‘en az ortaokul veya imam-hatip ortaokulu mezunu olmak, bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak’ şartları birlikte aranacak.

GÖRÜŞ ALINACAK

Tehlikeli ve çok tehlikeli işler veya özellik arz eden mesleklere alınacak çırakların öğrenim ve yaş durumu, ilgili kuruluşların görüşü alınarak bakanlıkça belirlenecek. Diğer yandan eğitim-istihdam bağlantısının güçlendirilmesi, özel sektör tarafından mesleki eğitime doğrudan katkı sağlanması ve ihtiyaç duyulan becerilere sahip nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi amacıyla mesleki eğitim merkezlerinin organize sanayi bölgesi yönetimlerince ve özel sektör tarafından açılabilmesi gerekli değişiklik ve kolaylıkların sağlanması öngörülüyor.

KISA ÇALIŞMAYA SÜRE AYARI

2018 Kasım ayında yapılan değişiklikle üretim sektörünü ve işverenleri rahatlatmak amacıyla kısa çalışma uygulamalarında yapılan değişiklikle birlikte genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik şartı aranmaksızın iş yerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere (Cumhurbaşkanı Kararı ile 6 aya kadar uzatılabilir) sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlanarak işyerlerinin rahat bir nefes alması sağlandı. 25 Haziran 2019 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlar kapsamındaki zorlayıcı sebep gerekçesiyle kısa çalışma uygulanan işyerleri için 31 Aralık 2019 tarihine kadar uzatma başvurusunda bulunulması, kısa çalışma uygulaması devam eden ve aynı kişileri kapsayan uzatma talepleri hariç diğer talepler için yeni bir uygunluk tespiti yapılması şartıyla kısa çalışma ödeneğinin süresi üç ay uzatıldı.

ÖDENEĞİN KESİLMESİNE YOL AÇAN NEDENLER

Kısa çalışma ödeneği alanların işe girmesi, yaşlılık aylığı almaya başlaması, herhangi bir sebeple silah altına alınması, herhangi bir kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle işinden ayrılması hallerinde veya geçici iş göremezlik ödeneğinin başlaması durumunda geçici iş göremezlik ödeneğine konu olan sağlık raporunun başladığı tarih itibariyle kısa çalışma ödeneği kesilir. Kısa çalışma yapan işveren, işçilerin çalışma sürelerine ilişkin kayıtları tutmak ve istenilmesi halinde ibraz etmek zorunda.

VERİLEN ÖDENEĞİN HESABI

Kısa çalışma uygulamasında işçilere kısa çalışma ödeneği ödenmesinin yanı sıra genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi de söz konusu. Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60’ı. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 150’sini geçemez. Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödeniyor. Kısa çalışma yapan işçinin çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve kurum tarafından ödeniyor. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden, işçinin kusurundan kaynaklanan fazla ödemeler ise yasal faizi ile birlikte işçiden tahsil ediliyor.