Dış ticarette neler oluyor?

Hikmet Baydar

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 13 Eylül 2019 Cuma
AA + -

Hikmet Baydar
hikmetbaydar@3-goz.com

Türkiye İstatistik Kurumu 11 Eylül 2019 günü, Temmuz 2019 itibariyle dış ticaret endekslerini açıkladı. Bu verilerle, hem değer bazında hem de miktar bazında ülkemizin dış ticaret tablosunu açıkça görebiliyoruz. Sizler de kendi şirket verilerinizi bu tabloyla karşılaştırarak Türkiye genel durumuna göre neler yapmışsınız, onu görebilirsiniz.

Şimdi gelelim verilere… İhracat birim değer endeksi temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3.7 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 0.8, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 7.2, yakıtlarda yüzde 10.5 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 4 azaldı.

Görüleceği üzere birim değerlerde bir azalma söz konusu. Bu durum pahalı ürün yerine daha ucuz ürün satılan bir satış kompozisyonundan kaynaklanabileceği gibi genel olarak fiyatlarda bir gevşemeden de kaynaklanıyor olabilir. Bu gelişme
iç piyasada enflasyon üzerinde de olumlu etki yapıyor.

İhracat birim değer endeksindeki düşüşe paralel olarak ithalat birim değer endeksinde de düşüş kaynaklanırsa, gevşemenin maliyet düşüşünden kaynaklanabileceğini söyleyebiliriz.

DAHA REKABETÇİ FİYAT

Gelelim ithalat birim endeksindeki değişime…

İthalat birim değer endeksi temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3.9 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 7.4, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 8.6, yakıtlarda yüzde 7.2 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 2 azaldı.

Görüleceği üzere girdi fiyatlarında da bir düşüş söz konusu. Dolayısıyla maliyetler düşerken daha rekabetçi fiyat vermeye başladığımız açıkça görülüyor. Normal şartlarda ihracatı artıracak bir gelişmedir.

Şimdi gelelim miktar bazında gelişimlere… Böylece daha gerçekçi bir şekilde dış ticareti masaya yatırmış olabileceğiz.

İhracat miktar endeksi temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 12.1 arttı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre gıda, içecek ve tütünde yüzde 1.2, yakıtlarda yüzde 58 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 10.9 artarken, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 1.6 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise 2019 Haziran ayında 146.9 olan ihracat miktar endeksi yüzde 13.9 artarak, 2019 Temmuz ayında 167.3 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise 2018 Temmuz ayında 154.4 olan ihracat miktar endeksi yüzde 8.1 artarak, 2019 Temmuz ayında 166.9 oldu.
Daha önce de belirttiğimiz gibi beklentimize uygun bir gelişme ve miktar bazında hem bir önceki yıla göre değer değişiminde hem de mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış verilerde ihracatta reel anlamda bir artış söz konusu.

ALDIĞIMIZDAN FAZLA SATMIŞIZ

Şimdi ithalattaki duruma bakalım…

İthalat miktar endeksi temmuz ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 4.8 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde yüzde 11.5 artarken, ham maddelerde (yakıt hariç) yüzde 3.1, yakıtlarda yüzde 10 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) yüzde 6 azaldı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2019 Haziran ayında 116.9 olan ithalat miktar endeksi yüzde 6.1 artarak, 2019 Temmuz ayında 124 oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise 2018 Temmuz ayında 136.9 olan ithalat miktar endeksi yüzde 4.9 azalarak, 2019 Temmuz ayında 130.2 oldu.

İthalatta bir önceki yılın aynı ayına göre azalan miktar endeksi, dış ticaret açığının ve döviz ihtiyacının (dış ticaret nedeniyle oluşan) azalmasına yol açıyor.

Sonuç olarak da şu güzel tabloyla karşılaşıyoruz:

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan ve 2018 yılı temmuz ayında 103.3 olarak elde edilmiş olan dış ticaret haddi 0.2 puan artarak, 2019 yılı temmuz ayında 103.5 oldu.

Özetle aldığımızdan fazla satmışız… Harika bir tablo…

Daha önce aynı konuyla ilgili olarak yazdığımız 12 Temmuz tarihli yazımızda bir mesaj vermiştik. Stok yönetimi konusunda verdiğimiz ve gerçekleşen mesajı tekrarlıyoruz.

Son söz; stok yönetimi yapmazsanız daha düşük maliyetle mal alma avantajlarını kaçırırsınız. Bunun için fiyat gelişimlerini iyi analiz etmeli.