Esnaf muaflığı kapsamı genişliyor

Dr. Veysi Seviğ

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 18 Haziran 2021 Cuma
AA + -

DR. VEYSİ SEVİĞ
veysi.sevig@ito.org.tr

7256 sayılı kanunla, Gelir Vergisi Kanunu’nun esnaf muaflığını düzenleyen 9. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (10) numaralı bent ile ayrı bir işyeri açmaksızın ve sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makina ve alet kullanmaksızın oturdukları evlerde imal ettikleri malları, münhasıran internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satanlar esnaf muaflığı kapsamına alınmıştır.
 
Bunların esnaf muaflığından faydalanabilmesi için; ikametgahlarının bulunduğu yerdeki tarha yetkili vergi dairesine başvurarak ‘Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi’ alınması, Türkiye’de kurulu bankalarda internetten yapılan satış gelirlerinin tahsilini ve bu gelirleri üzerinden tevkifat yapılmasını teminen bir ticari hesap açılması ve tüm hasılatın münhasıran bu hesap aracılığıyla tahsil edilmesi gerekmektedir.
 
Bir takvim yılında elde edilen hasılatın 220 bin Türk Lirasını (2021 yılı için 240 bin TL) aşması halinde, içinde bulunulan takvim yılında esnaf muaflığından faydalanılabilecek, izleyen takvim yılının başından itibaren ise esnaf muaflığından faydalanılamayacaktır. Muaflığa ilişkin şartları kaybedenler, izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirilecek ve tekrar aynı muafiyetten faydalanamayacaklardır. Muafiyet için aranan hasılat tutarı her yıl yeniden değerlenmek suretiyle belirlenecektir.
 
Birden fazla ürün imal edilerek internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satılması durumunda, elde edilen hasılatın ilgili yıl içinde geçerli olan tutarı aşmaması şartı, her bir ürün cinsi için ayrı ayrı değil, tüm ürünlerden elde edilen toplam hasılat için geçerlidir.
 
Ticari, zirai veya mesleki kazancı dolayısı ile gerçek usulde gelir vergisine tabi olanlar ile faaliyetini, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanlar bu muafiyetten yararlanamazlar.
 
Muafiyetten faydalanılabilmesi için evlerde imal edilen ürünlerin münhasıran internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden satılması şart olup, satışların bir kısmının internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden, bir kısmının ise diğer şekillerde yapılması halinde 10. bent kapsamında muafiyetten faydalanılması mümkün değildir. Şartların varlığı halinde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinin (1) ve (6) numaralı bentleri kapsamında esnaf muaflığından faydalanılması mümkündür.
 
Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinin (6) ve (10) numaralı bentlerinde düzenlenen muafiyetlerden aynı takvim yılında aynı anda faydalanılması mümkün değildir. Mezkur maddenin (6) numaralı bendi kapsamında muafiyetten faydalananlardan, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yıl içerisinde yapılan satışların ilgili yılda geçerli olan asgari ücretin yıllık brüt tutarını geçmesi nedeniyle esnaf muafiyetini kaybedecek ve izleyen takvim yılı başı itibarıyla gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilecek olanlar; izleyen yıl ocak ayının sonuna kadar 9. maddenin birinci fıkrasının (10) numaralı bendinde belirtilen şartları sağlamaları halinde, izleyen yılda bu bent kapsamında esnaf muaflığından faydalanabileceklerdir.
 
Bankalar tarafından Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (10) numaralı bent hükmü kapsamında ‘Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi’ ibraz edenlere, münhasıran internet ve benzeri elektronik ortamlarda yapılacak mal satışlarına ilişkin elde edilen hasılatın yatırılacağı ticari bir hesap açılacaktır. Birden fazla bankada veya aynı bankanın değişik şubelerinde birden fazla ticari hesap açılması mümkün bulunmaktadır. Açılacak ticari hesaba yatırılan tüm ödemelerden tevkifat yapılacağından, açılacak hesabın münhasıran esnaf muafiyeti kapsamında satış bedellerinin tahsili için kullanılması gerekmektedir.
 
Bankalar, bu ticari hesaplara aktarılan tutarlar üzerinden, aktarım tarihi itibarıyla yüzde 4 oranında gelir vergisi tevkifatı yapacaklar ve bir aya ilişkin aktarılan tutarlar üzerinden tevkif edilen vergileri, Gelir Vergisi Kanunu’nun 98. ve 119. maddelerindeki esaslar çerçevesinde muhtasar beyanname ile beyan edip ödeyeceklerdir. Yapılan gelir vergisi tevkifatları, Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde (Seri No:281) yer alan açıklamalar çerçevesinde bankaların şubeleri veya banka genel müdürlükleri tarafından verilen muhtasar beyannameyle beyan edilip ödenebilecektir.
 
Söz konusu 10. bent kapsamında esnaf muaflığından yararlanan kişilerin bir veya üzeri işçi çalıştırdığı durumlarda tevkifat oranı yüzde 2 olarak uygulanacaktır. İndirimli oranın uygulaması için ilgili ayda bir işçinin en az 10 gün süreyle çalıştırılması gerekmektedir.