Kısmen SGK primine tabi tutulacak ödemeler

İsa Karakaş

Paylaş LinkedIn E-posta
Yayınlanma tarihi: 12 Ağustos 2022 Cuma
AA + -

İşverenler tarafından kısmen SGK primine tabi tutulan sigortalılara aile zammı, çocuk yardımı, yemek yardımı ve özel sağlık sigortası primi katkı payı adı altında yapılan ödemelerin istisna tutarları, 31 Aralık’a kadar geçerli olmak üzere yeniden belirlendi.

İSA KARAKAŞ

SGK, sosyal güvenlik yükümlülüklerini ve hizmetlerini ifa etmesi için öngörülen her türlü ödemeler ile yönetim giderlerini karşılamak üzere yasada belirtilen tüzel ve gerçek kişilerden prim alıyor. SGK sigorta primlerinin matrahını ise işverenlerin çalışanlarına yaptıkları ödemeler teşkil ediyor. SGK, genel olarak çalışanlara yapılan ücret ödemelerini prime tabi tutarken, bazı ödemeleri ise tamamen prim kesintisinden istisna tutuyor. Bazı ödemeleri de kısmen prime tabi tutuyor.

Kısmen SGK primine tabi tutulan sigortalılara aile zammı, çocuk yardımı, yemek yardımı ile özel sağlık sigortası primi katkı payı adı altında işverence yapılan ödemelerin istisna tutarları, 1 Ocak 2022 - 31 Aralık 2022 dönemi için belirlendi. Ancak 1 Temmuz’dan itibaren yaklaşık yüzde 30 oranında artırılan yeni asgari ücretle birlikte belirtilen sigorta primlerinden kısmen istisna edilecek tutarlar, 1 Temmuz 2022-31 Aralık 2022 dönemi için yeniden belirlenerek uygulamaya konuldu.  

AİLE ZAMMI

Sigortalılara aile zammı adı altında yapılacak ödemelerin, sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın, sigortalının eşinin kanuna tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmaması ve kurumdan gelir veyahut aylık almaması durumunda, 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin yüzde 10’u aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacak. Bu durumda, aile zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar, şu formülle hesaplanacak:

Brüt aylık asgari ücret x %10 = İstisna tutarı

Ödenen aile zammı - İstisna tutarı = Prime esas kazanca dahil edilecek aile zammı

1 Ocak 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında 5.004,00 x %10 = 500,40 (aylık) tutarındaki kazançları, prime esas kazanca dahil edilmemesi öngörülmüşken bu tutar yeni asgari ücretle birlikte aşağıdaki şekilde uygulanacak:

1 Temmuz 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında 6.471,00 TL x %10 = 647,10 TL (aylık) tutarındaki kazançları, prime esas kazanca dahil edilmeyecek. Başka bir ifadeyle yıl sonuna kadar aylık aile yardımı prim istisnası 647,10 TL olarak uygulanacak.

ÇOCUK YARDIMLARI

Sigortalının hizmet akdinin devam etmesi şartıyla ve fiilen çalışmasının olup olmadığı üzerinde durulmaksızın sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı sayılmayan, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olan çocuklarından;

  • Liseye devam etmeyenlerden 18 yaşını,
  • Lise ve dengi öğrenim veya Mesleki Eğitimi Kanunu’nda belirtilen aday çırak, çırak ya da işletmelerde mesleki eğitim görmesi halinde 20 yaşını,
  • Yükseköğrenim görmesi halinde 25 yaşını doldurmamış ve evli olmayan çocukları,
  • Yaşına bakılmaksızın kanuna göre malûl olduğu tespit edilen evli olmayan çocuklar için çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerin, çocuk başına 16 yaşından büyükler için belirlenen aylık asgari ücretin yüzde 2’si aylık prime esas kazançların hesaplanmasında dikkate alınmayacak. Bu durumda, çocuk zammı adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar, şu formülle hesaplanacak:

 

 

 

Brüt aylık asgari ücret x %2 x Çocuk sayısı (iki çocuğa kadar) = İstisna tutarı

Ödenen çocuk zammı - İstisna tutar = Prime esas kazanca dahil edilecek çocuk zammı 1 Ocak 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında bir çocuk için aylık çocuk yardımı 5.004,00 x %2 = 100,08 TL primlerden istisna edilmesi öngörülmüşken, bu tutar yeni asgari ücretle birlikte aşağıdaki şekilde uygulanacak:

1 Temmuz 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında uygulanacak 6.471,00 TL x %2 =129,42 TL (aylık) TL primlerden istisna edilebilecek.

ÖZEL SİGORTA PRİMLERİ İŞVEREN KATKILARI

Sigortalı adına ay içinde özel sağlık sigortası primi katkı payı adı altında işverence yapılan ödemeler toplamının aylık asgari ücretin yüzde 30’una isabet eden kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek. Kalan tutar ise ödendiği ayın prime esas kazancına dahil edilecek. Buna göre 1 Temmuz 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında uygulanacak istisna tutarında 6.471,00 TL’lik asgari ücret esas alınarak istisna tutarı hesaplanacak.

YEMEK PARALARI

Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında işveren tarafından yemek verilmemesi şartıyla fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin yüzde 6’sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak. Dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecek. Bu durumda, yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar, şu formülle hesaplanacak:
Brüt günlük asgari ücret x %6 x Yemek parası verilen gün sayısı (ay içinde fiilen çalışılan gün sayısı) = İstisna tutarı

Ödenen yemek parası - İstisna tutarı = Prime esas kazanca dahil edilecek yemek parası

Öte yandan, sigortalılara ay içinde yemek parası olarak nakit ödeme yapılmaksızın, çalıştıkları işyerinin dışında yemek üretimi yapan başka firma veya şahıslar tarafından (örneğin yemek kuponu karşılığında) gerek işyerinde, gerekse işyerinin dışında yemek verilmesi halinde, işverenlerce bu firma veya şahıslara fatura karşılığında yemek bedeli olarak ödenen fatura bedelleri prime esas kazanca dahil edilmeyecek.

1 Ocak 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında primlerden istisna edilecek günlük yemek parası 166,80 TL x %6 =10,01 TL olarak belirlenmişken, bu tutar 1 Temmuz 2022 ila 31 Aralık 2022 tarihleri arasında primlerden istisna edilecek günlük yemek parası 215,70 TL x %6 = 12,94 (günlük) TL olarak uygulanacak.